Dwoje dzieci może napisać na kartce identyczne o. Jedno zrobiło je od góry w lewo, drugie zgodnie z ruchem wskazówek zegara — i za trzy lata to drugie będzie wyraźnie wolniej pisać wszystko.
To, czego nie widać
Nauka pisania to prawie wyłącznie trzy rzeczy: gdzie ołówek staje na papierze, w którą stronę jedzie i ile razy odrywa się od kartki. Żadna z nich nie zostaje w gotowej literze — dlatego dziecko może przećwiczyć całą stronę równych liter i utrwalić nawyk, który później będzie je kosztował.
Koszt jest prawdziwy i dotyczy tempa. Litera zrobiona jednym płynnym ruchem łączy się z następną. Litera złożona z kresek zaczynanych w złych miejscach wymaga zatrzymania, oderwania ręki i zaczęcia od nowa — a kiedy to dziecko pisze już akapitami, jest pół zdania za resztą.
Zacznij od małych liter
Wielkie litery łatwiej narysować, bo to głównie proste kreski — i dlatego dzieci same do nich ciągną, i dlatego tyle z nich przychodzi do szkoły, PISZĄC SWOJE IMIĘ TAK. Prawie wszystko, co dziecko czyta, jest małymi literami, a szkoła potem przez rok ten nawyk odkręca. Zacznijcie od małych, choć są trudniejsze.
Mów na głos, kiedy pisze
Każda litera ma swoje zdanie i to właśnie zdanie pięciolatek zapamiętuje. „Okrągło, do góry i prosto w dół” przy a. „W dół, do góry, przez mostek i w dół” przy n. Mówcie je za każdym razem, aż dziecko zacznie mówić samo.
Grupami, a nie alfabetem
Uczenie od a do z stawia obok siebie litery pisane zupełnie inaczej. Lepiej uczyć według ruchu:
- Okrągłe: c, a, d, g, o, q — wszystkie zaczynają się tak samo
- W dół i do góry: i, l, t, u, y, j
- Mostki: n, m, r, h, b, p
- Zygzaki: v, w, x, z, k
Dziecko, które umie jedną literę z grupy, prawie umie pozostałe.
Zanim będzie ołówek
Litery w piasku, w mące, w powietrzu całą ręką, na zaparowanej szybie. Dziecko, którego ręka nie jest jeszcze gotowa na ołówek, może nauczyć się ruchu — a ruch jest tym, co się liczy. Najpierw duże, małe później.
Czym się nie martwić
Odwrócone litery — b zamiast d, s w drugą stronę — są normalne mniej więcej do siódmego roku życia i same z siebie nie oznaczają dysleksji. Poprawiajcie bez alarmu. To, którą ręką dziecko pisze, rozstrzyga ono, a nie rodzic.
Gdzie ćwiczyć
Pisz po śladzie jest zbudowane dokładnie wokół tego: zielona kropka tam, gdzie zaczyna ołówek, strzałka pokazująca kierunek, a ślad poprowadzony w złą stronę nie zostaje przyjęty, choć kształt się zgadza. Są tam wszystkie małe litery, wszystkie wielkie i dziesięć cyfr, a gra mówi to zdanie na głos.